Başlığa değil içeriğe bakıp okumak!

Siyasal yazıları kaleme almak, belki de yazı türlerinin en zorudur.

Bir o kadar zor olan ise okumak ve anlamaktır.

Çünkü siyasal bir yazıyı okumak;

Yalnızca sözcükleri yan yana getirmek değil, çok yönlü düşünmeyi gerektirir. Halkları, toplumları, tarihsel koşulları, ekonomik ilişkileri ve insanların içinde yaşadığı hayatı bilmek gerekir. Yanlışları da doğruları da aynı cesaretle görebilmek, sorgulayabilmek ve bütün bunların üzerine düşünmek gerekir. 

Bir de bütün bunları anlayabilecek, tartışabilecek insanları bulmak…

Bugünün dünyasında bu da giderek zorlaşıyor.

Uzun yazıları okumaya, bilgilenmeye, düşünmeye ve gerektiğinde kendi düşüncesini yeniden gözden geçirmeye zaman ayırmak istemeyen bir kitle büyüyor. Maalesef çoğu zaman yazının tamamını okumadan yalnızca başlığa bakılıyor;

Sonra da kişi, kendi ön yargılarının içine hapsolmuş biçimde bir yargıya varıyor.

Oysa ki gerçek, çoğu zaman başlıkta değil;

Ayrıntılarda saklıdır.

“Siz yazın;

Biz bir avuç da olsak okuruz, düşünürüz. Bazen onaylarız, bazen karşı çıkarız ama düşünürüz.” diyenleri duyar gibiyim.

İşte benim için asıl umut da burada.

Sorun herkesin aynı şeyi düşünmesi değildir.

Asıl mesele, insanın düşünme yeteneğini kaybetmemesidir. Bir düşünceyi okuyabilmek, anlamaya çalışmak, itiraz edebilmek ve gerektiğinde kendi düşünceni değiştirebilmek… 

Gerçeği aramak biraz da budur!

Yaşamın içinde iyiye, güzele ve doğruya ulaşmaya çalışmak; konu insan olduğunda ise insan olmanın gerektirdiği sorumlulukları yerine getirmek…

İnsan kalabilmek hem çok kolay hem de çok zor.

Kolaydır;

İnsanlığın temel ölçülerini bilmek için akademik unvanlara gereksinim yoktur.

Zordur;

Çıkarların, iktidarın, paranın ve kişisel hesapların karşısında insan kalabilmek cesaret ister. 

Bu nedenle emek hırsızlarını, siyasetçiymiş gibi caka satanları, siyaseti alışık oldukları kumarhane masasına çevirenleri, her dönemin değişmez aktörlerini ve hangi iktidar gelirse gelsin kendisine bir yer bulmayı başaran siyasal fırsatçıları da unutmamak gerekir.

Tarih yalnızca büyük sözlerden değil, insanların o sözlerin arkasında ne yaptığına bakılarak anlaşılır.

Bugün Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından bağımsızlığını ilan eden Orta Asya Türk Cumhuriyetlerine baktığımızda da bu sorular karşımıza çıkıyor.

Siyasal bağımsızlık ile toplumsal bağımsızlık aynı şey midir?

Bir ülkenin bayrağının, sınırlarının ve devlet yapısının değişmesi, o ülkede yaşayan halkın ekonomik ve toplumsal yazgısının da değiştiği anlamına gelir mi?

Rusya'nın tarihsel etkisinden, ekonomik ilişkilerinden ve bölgesel hegemonyasından bütünüyle kurtulabilmek yalnızca devletlerin bağımsızlık ilan etmesiyle olası mıdır?

Bunlar üzerinde düşünmek gerekir.

Bağımsızlık kavramını yalnızca ulusal sınırlar üzerinden okumak, sorunun önemli bir bölümünü görmemek anlamına gelir.

Bir ulusun bağımsızlık talebinin hangi toplumsal sınıflardan yükseldiği de en az bağımsızlık talebinin kendisi kadar önemlidir.

Eğer bağımsızlık mücadelesi toplumun geniş emekçi kesimlerinin talepleriyle değil, ağırlıklı olarak burjuvazinin çıkarları üzerinden şekilleniyorsa, siyasal bağımsızlık gerçekleşse bile toplumun tabanındaki insanların yaşam koşullarının aynı ölçüde değişeceğinin garantisi yoktur.

Bu durum özellikle feodal ilişkilerin, aşiretçi yapıların ve yerel egemenlik biçimlerinin güçlü olduğu toplumlarda daha da karmaşık hale gelir.

1789 Fransız Devrimi'nden bu yana yaşanan tarihsel süreçlere baktığımızda, siyasal dönüşümlerin ekonomik ve toplumsal ilişkilerden bağımsız ele alınamayacağını görüyoruz.

Asıl soru yalnızca “İktidar kimde?” değildir.

Asıl sorulardan biri de şudur:

Üretim araçları kimin elindedir ve bu araçlar hangi toplumsal ilişkiler içerisinde kullanılmaktadır?

Toplumun büyük çoğunluğu üretirken, üretilen değerlerin nasıl bölüşüldüğü;

Toprağın, sermayenin, fabrikaların ve doğal kaynakların kimlerin denetiminde olduğu; Emekçinin kendi emeği üzerindeki söz hakkının ne ölçüde bulunduğu…

Bunlar konuşulmadan gerçek anlamda toplumsal özgürlükten söz etmek eksik kalır.

Bu nedenle siyasal yazı yazmak yalnızca güncel olayları yorumlamak değildir.

Tarihe, ekonomiye, sınıflara, insana bakmaktır.

Tüm bunların arasındaki görünmeyen bağları kurmaya çalışmaktır.

Belki de bu yüzden siyasal yazılar zor okunur.

Okurdan yalnızca gözlerini değil, usunu ve vicdanını da kullanmasını ister.

Ben yine de yazmaya devam edeceğim.

Bir kişi okusa da, yüz kişi, bin kişi okusa da…

Sorun kalabalıklara hoş görünmek değil;

Bildiğimiz, düşündüğümüz ve inandığımız gerçekleri tartışmaya açabilmektir. 

Bir avuç insan bile okusa, düşünse ve “Ben buna katılmıyorum” diyebilse, yine de değerlidir.

İtiraz eden insan yine düşünüyordur.

Düşünmenin olduğu yerde umut vardır.

Gerçeği aramaktan vazgeçmemek, insan kalma mücadelesinin de en önemli parçasıdır.

Başlıklara mahkum olmadan okuyalım.

Önyargılara teslim olmadan düşünelim.

İnsanı, tarihi ve toplumu bütünlüğü içinde anlamaya çalışalım.

Gerçek, çoğu zaman bize anlatılan yerde değil;

Bakmaya cesaret ettiğimiz yerde durur.