Ücret ve kira gelirlerinin beyanı

            Atalarımız mart ayı için dert ayı demişler.

            Böylesi bir deyişin geliş nedeninin mart ayının sadece vergi ayı olduğu için söylendiğini sanmıyorum. Zira bilindiği üzere kış ayları zor aylardır. Ekstra giderler kış ayında olur. Isınma giderleri, sebze meyvenin pahalı olmasının getirdiği zorluklar aralık ayından itibaren başlar. Kışın sonuna yani mart ayına gelindiğinde bir yorgunluk tükenmişlik başlamıştır. O nedenle mart ayında dertler daha da çekilmez hale gelmiş olduğundan belki de mart ayı dert ayı denilmiş olabilir.

            Ama kümese alınmış kazlar için (Vergi mükellefleri ) mart ayının derdi daha belirgindir. Çünkü tüy yolma ayı gelmiştir. Yedi ayrı kazanç türünden beyana tabi gelir elde eden mükellefler mart ayında gelirlerini beyan edip, birinci taksitlerini ödeyecekler. Bu yazımızda ücret gelirleri ile kira gelirlerinin beyanında özellikle konular hakkında bilgi vermeye çalışacağız.

Ücret gelirlerinin beyanı

            Bilindiği üzere geçmiş yıllarda tek işverenden alınan ve stopaj yolu ile vergilendirilen ücretlerin tutarı ne olursa olsun beyan dışı idi.

            Ancak 7194 sayılı yasa ile yapılan bir değişiklikle yeni uygulama başlamıştır. Buna göre 2020 takvim yılı içinde 600.000 TL’yi aşan ücret geliri elde edenler bu yıl beyanname vereceklerdir. Başka gelirleri varsa birleştirilerek beyan yapacaklardır.

            Birden fazla işverenden stopaj yolu ile vergilendirilmiş ücret geliri olanlar ise ikinci işverenden aldığı ücret geliri 49.000 TL’yi aşması durumunda ücretler birleştirilerek beyan edilecektir.

            Örneğin üniversitede öğretim görevlisi olan bir hocamız okuldan elde ettiği ücret yıllık toplamı 120.000 TL olsun başkada bir ücret geliri yoksa bu gelir beyan edilmeyecek.

            Ancak hocamız ayrıca danışmanlık veya bilirkişilik gibi hizmetler nedeniyle de elde ettiği ücretler 49.000 TL’yi geçmesi durumunda tüm ücretlerini birleştirerek beyan etmesi gerekmektedir.

Kira gelirlerinin beyanı

            Öncelikle belirtelim ki sadece stopaja tabi kira gelirleri elde edenler (iş yeri kirası) 49.000 TL ye kadar elde ettikleri gelirlerini beyan etmeyecekler.

            Konut kiralarında ise istisna 6.600 TL’dir. Hem konut hem de iş yeri kira geliri elde edenler ise, işyeri gelirleri ile istisna düşüldükten sonraki mesken kira geliri birlikte dikkate alınacaktır. İkisinin toplamı 49.000 TL’yi geçmesi gerekecektir.

            Örneğin, 40.000 TL stopaja dahi tutulmuş işyeri kira gelirim var. Ayrıca 16.000 TL tutarında mesken kira gelirim var. Bu durumda işyeri kirası 40.000, mesken kira geliri 16.000 - 6.600 = 9.400 olmak üzere istisna sonrası toplam 40.000 + 9.400 = 49.400 TL kira geliri olduğundan ve 49.000 TL’yi geçtiğinden iş yeri kira gelirleri de beyan edilecektir. (Ticari kazanç ve serbest meslek geliriniz varsa bu istisna düşülmez )

            Kira gelirlerinden indirilecek giderlerde iki yöntem uygulanır. Götürü yöntem – gerçek gider yöntemi götürü yöntemdeki oran %15’tir. Kira gelirlerinin %15’i oranında gider indirimi yapılacaktır. Gerçek giderler ise şöyledir

1-      Kiralayan tarafından ödenen ısıtma aydınlatma ve asansör giderleri

2-      İdare giderleri

3-      Sigorta giderleri

4-      Konut alımında ödenen faizin %5’i ( 5 yıl süre ile )

5-      Ödenen vergi ve harçlar belediyelere ödenen harcama katılım payı

6-      Ayrılan amortismanlar

7-       Isı yalıtım harcamaları (7.000 TL’yi aşmayan)

8-      Onarım giderleri

9-      Bakım ve idame giderleri

10-  Kiraya verenlerin ödedikleri kiralar. Ödenen kiranın fazla olması durumunda gider olarak değerlendirilemez.

Ancak götürü usulü seçenler iki yıl geçmedikçe bu usulden dönemezler.