Fikret Gökmen
Kira gelirinizi beyan ettiniz mi?
Vergi mükellefleri içinde en yaygın mükellef grubunu, kira gelirlerini beyan edenlerdir. Diğer bir ifade ile gayrimenkul sermaye iradı sahipleridir.
Bu mükelleflerin ve diğer gerçek usulde gelir elde eden gerçek kişilerin mart ayı gelirlerin beyan ayıdır. Belki de onun için “Mart ayı dert ayıdır” da denilmiş olunabilir.
Çünkü cebinizden ödeme yaptığınızda hemen karşılığında bir mal veya hizmet alıyorsunuz. Oysa vergi ödediğinizde karşılığında somut olarak aldığımız bir şey yok. Yol, su, elektrik olarak size geri döner diyorlar ama biz o hizmetleri aldığımızda da yine oldukça yüksek bedeller ödüyoruz.
Neyse o konu işin başka bir boyutu, konumuz kira gelirleri.
Beyan verilmesi gereken hangi kira gelirleridir?
- Bir yıl içinde konutlardan alınan kira geliri 5.400 TL’yi aşıyorsa (2019 yılı için)
- İşyerinden kira geliri varsa ve stopaja tabi ise, 40.000 TL’yi aşıyorsa
- Hem konut hem de işyeri kira gelirleri varsa toplamları 45.400 TL’yi aşıyorsa ikisi birden beyan edilecek. Geçmiyorsa sadece 5.400 TL konut kira geliri beyan edilecek.
Özetlemek gerekirse;
Gelirin Türü | Yıllık Toplamı | Beyan Edip – Etmeyeceği |
Konut | Beyan Yok | |
Konut | Beyan Var | |
İşyeri (Brüt Kira) | Beyan Yok | |
İşyeri (Brüt Kira) | Beyan Var | |
Konut (5.400 sonrası)+ İşyeri | Beyan Var |
Beyannameler Mart ayı içinde verilecek ilk taksit mart ayı içinde, ikinci taksit ise Temmuz ayı içinde ödenecek.
Beyanın zamanında verilmemesi veya eksik beyan edilmesi durumunda konut kira gelirlerindeki 5.400 TL istisnadan yararlanılamaz. Ticari ve mesleki kazanç elde edenlerde istisna uygulanmadığı gibi yukarıda belirtilen beyan sınırları da uygulanmaz. Yani ticari ve serbest meslek sahipleri tutarına bakılmaksızın tüm konut ve işyeri kiralarını birleştirerek beyan edecektir ve istisnadan yararlanmayacaklar.
Giderler nasıl indirilecek
Giderlerin uygulanmasında iki yöntem var.
- Gerçek gider yöntemi
- Götürü gider yöntemi
Daha çok uygulanan yöntem götürü gider yöntemi. Bilindiği üzere önceki yıllarda %25 olarak uygulanan bu oran son iki yıldır %15 olarak uygulanıyor. Bu usule göre gider düşülmüş ise, en az iki yıl bu yöntem uygulanmak zorundadır.
Gerçek gider yönteminde ise, ödenen sigorta tutarları, 5 yıl süre ile iktisap bedelinin %5’i, kredi faiz giderleri, ayrılan amortismanlar, onarım giderleri, kendileri de kirada oturuyorsa, ödedikleri kira giderleri toplam kira gelirlerinden düşerek beyan yapacaktır.
Gerçek giderlerle ilgili belgelerin zaman aşımı süresince (5 yıl) saklanması ve istenildiğinde ilgililere ibraz edilmesi gerekir.
